WTC DE STATIE

From Hansbeke to Zelzate with Love

2012-02-29T12:33:00.004-08:00

Hansbeke_stationsramen

Merendree_Eiland

Adegem_kruisweg

Balgerhoeke_herdenkingsschilderij WO2

Evergem_spruitstammen

Oostwinkel_weiland

Ertvelde_Stoepekapel

Wippelgem_molen

Held 14 Luc De Meyer_Expertise Gemeenschapsvormend erfgoed

2012-02-22T06:04:00.000-08:00

Luc De Meyer is sinds kort op pensioen nadat hij zijnvolledige loopbaan actief was als ambtenaar bij het Ministerie van Financiën.Hij is een geboren en getogen Lotenhullenaar, maar is in 1984 zijn echtgenoterichting haar geboortedorp Poeke gevolgd. Hij is dus binnen de grenzen vanAalter gebleven.

Naast zijn job is Luc altijd heel erg met erfgoed beziggeweest. Dit werd hem van bij zijn geboorte met de paplepel ingegeven door zijnouders, grootouders en andere familieleden die bijna allemaal actief waren alsonderwijzer of betrokken bij de plaatselijke bibliotheek. Zo was zijn tante,“Juffrouw Antoinette”, haar hele leven tot aan haar dood betrokken bij deHeemkundige Kring het Land van Nevele. Zijn grootvader was ook actief binnenheemkunde en dialectologie en heeft enkele Aalterse spreuken en zegswijzen teboek gesteld.

Familieleden van Luc wisten al gauw waar ze terecht kondenmet hun familie-archief en Luc zei dan ook nooit nee wanneer menvoor oude foto’s, documenten en anekdotes onderdak zocht bij hem.

Luc is voorzitter van Poeke Ingekaderd, een vereniging diezich tot doel stelt om de teloorgang van het sociale dorpsleven en haar(on)roerend erfgoed te bestrijden. Door erfgoed als methodiek in te zetten trachtenze meer erfgoedbewustzijn en samenhorigheid te creëren voor en door Poekenaren.De verschillende thema’s die ze benaderen hebben altijd met Poeke zelf temaken, de schoolgemeenschap, café’s en brouwerijen van vroeger tot nu en ditjaar komen (verdwenen) muziekverenigingen aan bod. Al deze insteken wordengelinkt aan fotografie - ook omwille van de persoonlijke passie van Luc - endaarom wordt actief op zoek gegaan naar historisch beeldmateriaal over deverschillende erfgoedthema’s. Ook hedendaags fotomateriaal wordt niet geschuwd,waardoor mooie chronologische overzichtstentoonstellingen tot stand komen.

Luc stelt soms met spijt vast dat veel dorpsbeelden op kortetijd heel sterk veranderen. Beetje bij beetje zou de vereniging PoekeIngekaderd de dorpskern van Poeke daarom graag in zijn originele staat willenherstellen, zowel wat onroerend erfgoed als beplanting en beleving betreft.Sommige cafe’s zijn bijvoorbeeld al teruggekeerd naar het dorp en geven hetdorpszicht opnieuw kleur.

Eén van de dromen van de vereniging is het het vroegere dorpspleintje omgeven door hoge lindebomen in de originele staat herstellen. Historischezaken moeten echter nog vaak wijken voor sneller doorgaand verkeer, ten kostevan een leefbare dorpskern. Hier wil Poeke Ingekaderd dan ook binnen de matevan het mogelijke en op ludieke wijze proberen ingrijpen. Door verlorengewaande muziekcollectieven opnieuw samen te brengen, verdwenen café’s en huninterieurs in de oorspronkelijke gebouwen opnieuw in te richten en het lokalebier “Poeksen Bruinen” opnieuw te brouwen wordt alvast heel wat succes geoogst.

Eén van de grootste bezorgdheden is bijvoorbeeld ook debestemming van de kerk van Poeke. Nu worden al regelmatig tentoonstellingen enandere socio-culturele activiteiten – bijvoorbeeld in het kader van PoekeZomert – georganiseerd. Deze tendens kan mogelijk al een richting aangeven watde herbestemming betreft.

Expertise: gemeenschapsvormende, laagdrempelige cultuur/erfgoedprojecten
(Interview Jolien Verroeye)

Heldin 13 Iris De Pover_Expertise gids en culinair erfgoed

2012-02-17T08:10:00.001-08:00

Iris De Pover is gids in het Canada War Museum, ophet Canadees kerkhof in Adegem (Maldegem) en in het PlattelandscentrumMeetjesland in Sint-Laureins en is actief lid van het Culinair GenootschapMeetjesland.

Ze volgde hotelschool aan Spermalie in Brugge, werkte daarna enkele jaren ineen restaurant in Lembeke (Kaprijke) om daarna kok te worden in het OCMW vanAssenede en wat later van Sint-Laureins.

Iris koos er later voor om thuis te blijven voor haar kinderen en rolde zo inde job van onthaalmoeder. Toen de kinderen wat groter werden, startte hetCanada War Museum in Adegem net op en Iris werd gevraagd om te gidsen in hetmuseum. Dat was het begin van een nieuwe carrière, want ook het Canadeeskerkhof en wat later het Plattelandscentrum Meetjesland kwamen erbij. Daarnaastwerkt ze ook regelmatig mee met gemeentelijke werkgroepen die OpenMonumentendag en Erfgoeddag in Sint-laureins organiseren.

Iris was altijd al geïnteresseerd in geschiedenis, zowel lokale geschiedenisals de wereldgeschiedenis, maar in het bijzonder over de oorlogen. Iris:

“Alsvrouw bekeek ik de oorlog anders dan de meeste mannen. Mannen houden vooral vande verhalen en details van wapens, vliegtuigen en zo. Maar ik ben geboeid doorhet menselijke en sociale aspect van zo’n oorlog. Wat doet dat met een dorp,het dagelijkse leven. De Canadese soldaten van de Tweede Wereldoorlog,bijvoorbeeld. Zij vertrokken als kinderen uit hun land, naar een ander,onbekend continent om te vechten. Vier, vijf jaar later keerden ze terug, maardat waren geen kinderen meer. Het waren volwassen mannen met een trauma.”

Na al die jaren gidsen, met rechtstreekse getuigen in contact komen enopzoekingen doen, heeft Iris al een uitgebreide kennis opgedaan over de TweedeWereldoorlog en de Canadese soldaten in het bijzonder. Ze wordt dan ookregelmatig gecontacteerd met vragen zelfs vanuit Canada. Iris:

“Laatst haddenMeetjeslanders een niet verstuurde brief van een Canadees aan zijn familieteruggevonden. Momenteel ben ik de familie van die soldaat in Canada aan hetzoeken. Het is niet eenvoudig en dikwijls een werk van lange adem, maar jeleert de kanalen wel kennen op de duur.”

Iris is ook actief lid van het Culinair Genootschap Meetjesland. Ze heeftnatuurlijk haar koksopleiding en ervaring. Leg daarbij de interesse ingeschiedenis en het trotse bezit van haar familierecepten en zo komen we snelbij het Culinair Genootschap terecht. Het Culinair Genootschap werkt rondtypisch Meetjeslandse recepten, eetgewoonten en tradities. Ze zoeken actiefnaar authentieke recepten, werken met vergeten groenten en fruit, demonstrerenhoe het vroeger was in de keuken, enz.

In de toekomst wil Iris graag verder de jonge generaties leren over de oorlog.

“Koning Albert I zei na de Eerste Wereldoorlog 'Het vergeten is eenbelediging van het verleden en een bedreiging voor de toekomst.'. Daarom wil ik die kinderen deoorlogsgeschiedenis leren kennen. Als we een groep Canadezen op bezoek hebben,brengen we schoolkinderen met hen in contact. De Canadezen appreciëren dat hethier nog leeft en voor de kinderen wordt de oorlog meer dan een verhaal in degeschiedenisboeken.”

(Interview Hanne Couckuyt)

Held 12 Omer Loontjens_Expertise smeedkunst

2012-02-17T07:59:00.000-08:00

Interview met Omer Loontjens,kunstsmid op rust, op woensdag 22 februari 2012 bij hem thuis in deSint-Maria-Aalterstraat 60 te Aalter

Omer Loontjens is van het jaar 1919 enis dus 93 jaar oud. Vandaag de dag is hij al lang op pensioen, maar twee keerper week stelt hij de smidse in Aalter nog open voor geïnteresseerden die ditambacht willen leren en geeft hij zijn kennis door, samen met zijn zoonAntoine. Bij hem kunnen ze nog dingen leren die ze elders niet meer kunnenleren.

Omer zelf is beginnen smeden in 1936toen hij 17 jaar oud was. Hij was toen in de leer bij smid Braeckeveldt uitLotenhulle. Drie jaar heeft hij daar gesmeden, elke dag 12 uur aan een stukdoor, vooraleer hij in legerdienst moest. Hij heeft ook meegevochten tijdensWOII en is dus ook oud-strijder.

Na zijn legerdienst is hij zich gaanbijscholen en zelfs nog na zijn pensioen in 1980 is hij voor 4 jaar restauratiesmeden gaan volgen in de Academie van Anderlecht.

Vanaf 1948 is hij dan als leermeestervan het ambacht smeedwerk in het verbeteringsgesticht in Ruiselede en nadienvan Mol gaan werken. Die verbeteringsgestichten waren verbonden aan hetMinisterie van Justitie en dienden om jonge delinquenten een ambacht aan teleren opdat ze opnieuw in de maatschappij zouden terecht kunnen. In Mol heefthij van 1958 tot 1962 als leermeester gewerkt, het was zwaar werk, want van ´smorgens tot ´s avonds was hij met die jongeren in de weer –die vaak serieuzemisdaden op hun kerfstok hadden – en toen was er nog niet zoveel extrapsychologische ondersteuning als nu in de opvangtehuizen en -instellingen hetgeval is. Het eerste jaar deed hij deze verplaatsing naar Mol van maandagmorgenen terug op vrijdag avond met een lichte motor. Zijn vrouw is na 1 jaar meeverhuisd richting Mol, en zijn 8 kinderen, 5 zonen en 3 meisjes, groeiden erook op. Maar hij besloot na die 4 jaar toch terug te keren naar zijngeboortestreek, met de reden om eerst zijn eigen kinderen te zorgen en tehelpen bij hun studies en hun weg te vinden op de arbeidsmarkt. Natuurlijk hadhij al uitgekeken naar ander werk, dit was in begin jaren 60 heel watmakkelijker dan nu. In Gent was er een atelier aan de visserij die deuitrusting van de machinekamers van binnenschepen verzorgde. Daar vroeg men hoeberekend men de helling van een conus? Daarop kon hij direct juist antwoordenen was meteen aanvaard, al na een week besloot men daar een splinternieuwedraaibank van 7 meter tussen de centers te kopen om de aandrijfassen voor descheepsschroef te kunnen draaien. Kort daarop kwamen al 2 zonen uit detechnische school Don Bosco en kregen ook daar hun eerste baan.

Dan werd er ook nog een dochtergeboren en was het gezin dan wel kompleet met 9 kinderen. In midden 1961richtte hij dan ook samen met een oud directeur van de gemeenteschool KunstkringALTRA op, die bestond uit smeden, foto club en schilders. Later is daar dan ookde ceramiek bewerkers bij. Dit jaar met Aalter kermis zijn we dan al aan onze50 é tentoonstelling toe. In deze smidse zijn ook al een 15 tal mensen eenopleiding smeden komen volgen om dan in de ontwikkelings landen hun kennis tegebruiken bij de plaatselijke bevolking. Daarnaast smeedde hij heel veel inopdracht, bijvoorbeeld voor de Gemeente Aalter: hekwerk, herstellingswerk aanhet Kasteel van Poeke, de kiosk en doorgang naar kerkplein van Aalter, de kerkkekkensvan Poeke, Bellem enzovoort.

Ook op 93jarige leeftijd is Omer nogheel actief, op maandag gaat hij gaan turnen, op dinsdag gaan dansen en opwoensdag en donderdag werkt hij nog in de smidse, samen met zijn zoon Antoine.De smidse bevindt zich in de Boomgaardstraat en kan er nog zijn tot 2016, hetzijn gebouwen van de gemeente, van een voormalige school, maar ze zullen na2016 waarschijnlijk een andere bestemming krijgen.

Er wordt ondertussen door onszelf endoor het gemeente bestuur uitgekeken om een gepaste andere locatie te vinden.

Omer is ook mede oprichter en nogsteeds ondervoorzitter van de Smidsgilde die zelfs een internationaleuitstraling heeft. Elk jaar midden september is er in Niel nog altijd een grootdriedaags smedentreffen, waar smeden uit Nederland, Duitsland, Frankrijk en ooksteeds meer uit Oost-Europa op afkomen. Dit jaar is er een extratentoonstelling en demonstratie smeden in het provinciaal domein Bulskampveldte Beernem.

Van al zijn zoons is Antoine de enigezoon die dit vak nog beoefent, er is nog steeds belangstelling, maar nietzozeer bij jonge mensen. Ze komen van alsmaar verder om bij Omer nog dekneepjes van het vak te leren.

Het vak wordt er ook niet makkelijkerop, het metaal wordt alsmaar sterker en helemaal anders van samenstelling. Erwordt veel meer koolstof aan toegevoegd, vroeger was de hardheid nu is dat al 37.2tot 48 die het alsmaar moeilijker maakt om te lassen in het vuur (wellen).Vroegersprak men van smeedijzer, maar nu heeft het de naam smeedstaal. Ook het vindenvan de juiste kolen, voor het smeden is een vettige soort nodig, wordt alsmaarmoeilijker, vroeger waren de kolen afkomstig uit Limburg en Wallonië, nu moetenze al uit Polen of Venezuela komen.

http://www.smedersgilde.be

Interview: Jolien Verroeye

Intussen, verdwalend in het Meetjesland

2012-02-17T07:55:00.001-08:00

Lembeke_kapel

Zomergem_Leopoldskanaal

Bellem_Den Overzet

Adegem_Canadees kerkhof

Adegem_Canadees soldaat

HELDEN 11 Freddy Pille en Crew_Expertise Archivering

2012-02-15T08:47:00.000-08:00

Het stadsarchief van Eeklo (SAE) is een voorbeeld voor deregio en bestaat uit een team van zeer gedreven vrijwilligers, aangestuurd doorFreddy Pille.

Het archiefteam (zo noemen zij het altijd) bestaat uit negenvrijwilligers tussen 60 en 82 jaar oud.

Freddy Pille was leraar Nederlands-Duits in Gent (Kon.Lyceum), en is in die functie (taalcorrector en al snel co-projectleider na hetoverlijden van Achiel De Vos) in 1989 in het project '750 jaar Eeklo' betrokkengeraakt.

Na de voltooiing van het boek werd hij vaak gevraagd voorandere projecten en is hij zo "blijven hangen" in de geschiedenis.Sinds 2008 is hij de (vrijwillige) opvolger van Erik De Smet alsstadsarchivaris.

Willy Buyck, ex-militair en voormalige rechterhand van WillyHamerlynck in de genealogische vereniging 'De Eik'. Samen met W.H. is hij inhet team gestapt en er na diens overlijden ook gebleven.

John Meirezonne is door ruggengraatletsel werkonbekwaam maarwel in staat tot urenlang typewerk. Hij zorgde al in de jaren '90 voor eeneerste versie van de volledig gedigitaliseerde burgerlijke stand.

Julien Van de Genachte werd na een arbeidsongeval als sloperinvalide. Zes jaar geleden kwam hij even op het archief kijken voor zijn hobby(Eeklose ansichtkaarten) en sindsdien is hij nooit meer weggegaan.

Chris De Crop is een ex-politieagent, net als Willy Buyckpionier van 'De Eik'. Enkele jaren na de opheffing van de vereniging keerde hijterug naar de oude bronnen.

Luc Dobbelaere, ex-rijkswachter en politieagent, kwam alvele jaren op het archief werken aan zijn stamboom, waarvoor hij het oudeschrift leerde lezen. Sinds zijn pensionering vorig jaar niet meer weggeweest.

ArseenWithoeck, ex-verpleger met licentie geschiedenis, werkte al mee aan '750 jaarEeklo' en is sinds zijn pensionering 2 jaar geleden in het team.

Yolande Audenaert,ex-verpleegster en twee jaar geleden inhet team terechtgekomen via Willy Buyck.

Agnes De Latter, ex-onderwijzeres en directrice, is één jaargeleden binnengestapt na vele archiefverhalen van Freddy Pille te hebben gehoord.

Het archiefteam is eigenlijk ontstaan uit de kern van '750jaar Eeklo'. Het bestond na 1990 uit een vijftal personen (Erik De Smet, WillyHamerlynck, Willy Buyck, John Meirezonne, Freddy Pille) en besteedde vooralaandacht aan de Burgerlijke Stand.

In 1995werd de 'Eeklose bibliotheek' opgericht, een reeks banden en bandjes metbronnenedities, klappers, indexen en studies, die momenteel 112 titels omvat.

Debelangrijkse realisaties daarin zijn

- de becommentarieerde uitgave van 51 stadsrekeningen uit deTachtigjarige Oorlog'.

- de volledige uitgave van de burgerlijke stand 1609-1900 in23 banden.

- de uitgave (met gereconstrueerde kaarten) van de oudelandboeken.

- de uitgavevan de volledige werken van August Van Acker (5 banden).

Hetmeeste werk is echter besteed aan de volledige klassering en inventariseringvan het moderne archief (1796-2000), waardoor zowat alle bronnen nu snel op tesporen en te raadplegen zijn.

Daarnaast probeert het SAE sinds een achttal jaren privépersonen enverenigingen te overtuigen om hun archief bij de stad te deponeren. Dit is aleen keer of vijftien gelukt, waardoor een soort eigentijds documentatiecentrumis ontstaan.

In hetkader daarvan werd ook de rijke verzameling foto's opgebouwd : zo'n 20.000stuks, bijna allemaal gedigitaliseerd op 260 cd's.

Door zijn enorme collecties documenten en data (1,3 kmpapier!) levert het SAE ook ondersteunend werk voor een hele reeksstadsdiensten.

Het voornaamste knelpunt is op dit ogenblik de informatica.De vier beschikbare computers kunnen de grote toestroom van bezoekers (in 2011 al 1400) en het werk van de teamleden niet meeraan. Er zijn twee extra exemplaren toegezegd, maar het blijft wachten...Daardoor moesten enkele projecten al diverse malen uitgesteld worden.

Met een ploeg van uitsluitend zestig-plussers is de toekomst moeilijk teplannen. Vijf van de negen leden werken bovendien minder dan drie jaar op hetarchief, en zitten dus nog in de "leerjaren".

Een negatief element is alleszins dat alleen de stadsarchivaris denodige ervaring (23 jaar) enkennis heeft opgedaan. Iedereen hoopt dus dat Freddy nog het aantal jarentoebedeeld krijg om het team op te leiden.

Uiteindelijk zal de fakkel wel doorgegeven moeten worden aan eengediplomeerd historicus/archivaris, anders dreigt de stad zijn grote trots, hetoude archief (1527-1796), te verliezen.

Het archiefdecreet daarover is nog in de maak, maar bij de stad wordt aleen oplossing uitgestippeld.

(tekst Freddy Pille)

HELD 10 Godfried Stockman_Expertise Gidsenwerking

2012-02-15T08:12:00.000-08:00

Godfried Stockman is één van de drie oprichters van de Meetjeslandse Gidsen. De vereniging bestaat nog maar drie jaar, maar is al een groot succes. Ze brengen gegidste rondleidingen 2.0. Denk maar aan ‘op stap met Felicienne, het varken’ in Oosteeklo (Assenede).

Godfried werkte zijn hele carriere in de meubelsector. Maar toen hij zijn eigen bedrijf verkocht, zocht hij een andere zinvolle tijdsbesteding. Hij werd gids op de bootjes van Gent en volgde ondertussen de opleiding Gids Meetjesland van Toerisme Vlaanderen.

Godfried: “Toen we afstudeerden van de gidsenopleiding, werd het ons (nvdr: Godfried, Eddy Matthys en Luc Vermeylen, de drie oprichters van de vereniging) snel duidelijk dat we een eigen vereniging zouden oprichten en initiatieven ontwikkelen. Er zijn er die meer begaan zijn met erfgoed dan ik, denk ik dan, maar geschiedenis heeft mij altijd geboeid. Ik kom graag onder de mensen en zo was gids een voor de hand liggende keuze.”

Godfried neemt de coördinatie van de gidsenvereniging op zich. Hij maakt de afspraken en voert extra promotie. Zo was hij laatst op een infodag van Toerisme Oost-Vlaanderen verkleed als Graaf Hoorne ter promotie van hun nieuwe belevingswandeling in Nevele. Over de toekomst van de Meetjeslandse gidsen zegt Godfried het volgende: “Het is mijn wens om de gidsenvereniging zodanig uit te bouwen dat het Meetjesland, op zijn eigen specifieke manier, kan gegidst worden en dat in alle gemeenten en deelgemeenten.”Neem zeker eens een kijkje op www.meetjeslandsegidsen.be.(tekst Hanne Couckuyt)

HELDEN 8 en 9: Erik Wille en Etienne Van Eeghem_Expertise immaterieel erfgoed

2012-02-15T08:03:00.000-08:00

Erik Wille en Etienne Van Eeghem_DIALECTGENOOTSCHAP EN HK ARTHUR VERHOUSTRAETE

Erik Wille is voorzitter van het Dialectgenootschap Zuidwest-Meetjesland. Hij was tevens de initiatiefnemer om de vereniging op te richten in 2002. Erik is al sinds zijn studententijd sterk geïnteresseerd in dialect en aanverwant erfgoed: liederen, verhalen, recepten, enz.:

“Ik was reeds in mijn normaalschooltijd dialect aan het opschrijven en koesterde van dan af al de idee om dat uit te geven. Mijn drukke bestaan verhinderden dat, maar ik had het vaste voornemen dat dit het eerste 'wapenfeit' van mijn pensioen zou worden. In 2002 was het zover en heb ik het dialectgenootschap gesticht, met het doel van een idioticon. Het bleek dat ook andere Aalternaren al lang bezig waren met dialect opschrijven, Etiënne Van Eeghem (zie verder) was daar een van en hij werkte van dag 1 mee in het dialectgenootschap.”

Het dialectwoordenboek, of idioticon, was het grote doel van het dialectgenootschap. Maar dat is natuurlijk een project van lange adem. Met 4 tijdschriftjes per jaar, brachten ze 10 jaar lang regelmatig verslag uit van hun onderzoek naar het dialect van de regio. Dit jaar is het eindelijk zo ver, op 1 december wordt in Aalter hun dialectwoordenboek voor Zuidwest-Meetjesland voorgesteld. Erik is ook bestuurslid van de Heemkundige Kring Arthur Verhoustraete Aalter en enthousiast zanger in het Zanggenootschap Meetjesland. In de toekomst wil Erik nog graag publiceren over volkse kinderspelen uit het Meetjesland en andere aspecten van dialect en volksleven. “Mee vrieë veel koplemèntn” van Erik Wille

Etiënne Van Eeghem heeft altijd in de industrie gewerkt, maar zette zich in zijn vrije tijd in voor heemkunde en erfgoed. Toen hij met pensioen ging, stichtte hij samen met Erik Wille het Dialectgenootschap Zuidwest-Meetjesland. Als amateur-fotograaf bracht hij zoveel mogelijk dialect in beeld. Net als Erik was Etiënne al jaren bezig met het opschrijven van uitspraken en gezegden die hij kende uit zijn jeugd. Etiënne zijn specialiteit is fotografie maar zijn mooiste momenten zijn wanneer hij bij oudere mensen opnames maakt van dialect en verhalen. Etiënne zegt over zijn liefde voor erfgoed en heemkunde:

“Er verdwijnt zoveel, maar weinigen beseffen hoe het vóór die moderne tijd was. Wij zijn op de wereld gezet juist na de oorlog. We moesten met weinig tevreden zijn en veel werken. Ik heb als kind veel met mijn grootvader meegelopen en zo veel mensen en dingen gezien. Nu wil ik het misschien bewaren?”

Naast het dialectgenootschap, is Etiënne ook bestuurslid in de Heemkundige Kring Arthur Verhoustraete Aalter en de Mineralogische Kring Nautilus van Gent.(tekst Hanne Couckuyt)

HELD 7 Kurt Plyson_Expertise Oorlogserfgoed

2012-02-15T07:56:00.000-08:00

Kurt Plyson (°1973)Werkgroep B-67 www.b67ursel.be

Kurt is als informaticus opgeleid in de Luchtmacht. Hij is actief in de werkgroep B-67, die de geschiedenis van het oude vliegveld van Ursel uit de Tweede Wereldoorlog (niet het huidige bekende vliegveld) terug bovenhaalt. Met geslaagde publieksactiviteiten op Open Monumentendag 2011 en een Commemoration Weekend in 2009 zorgt de werkgroep voor hernieuwde aandacht voor deze militaire geschiedenis. Kurt is gepassioneerd door luchtvaart. Als kleine jongen kwam hij al wekelijks met de fiets naar de vliegtuigen in Ursel kijken. Hij noemt zichzelf ‘luchtvaartfreak’. Hij werd lid van een formatieteam in Wevelgem (Flying Legends) dat vloog met tweedekkers uit de Tweede Wereldoorlog. Het team vloog op veel airshows in Europa. Hij deed daar de PR, maar raakte daardoor ook dieper geïnteresseerd in luchtvaartgeschiedenis met het accent op WOII. Wings & Wheels in Ursel is al jaren een begrip, en Kurt was ‘de man van de Wings’. Zo kwam hij meer te weten dat er in Ursel ooit nog een ander, ouder vliegveld was gelegen. Bloed kruipt waar het niet gaan kan en Kurt ging op onderzoek uit. Hij ontdekte waar dat oude vliegveld uit de Tweede Wereldoorlog lag, en zocht foto’s, verhalen en andere bronnen. Langzamerhand begon het idee te rijpen om deze site (B-67) beter te ontsluiten voor het publiek. Met een werkgroep werd daar ondertussen werk van gemaakt. Heel wat informatie bundelden ze op www.b67ursel.be. Kurt is de trekker van deze B67-werkgroep, en wil het verhaal achter dit vliegveld voor toekomstige generaties veilig stellen. Hij krijgt hierbij de steun van heel wat vrijwilligers en sympathisanten, en onderhoudt internationale contacten. Het is zijn droom dit stukje geschiedenis met het publiek te delen, vooral met de jeugd, en hij droomt al luidop van een evenement in 2014 naar aanleiding van de 70ste verjaardag van de bevrijding.

(tekst Sylvia Matthys)Meanwhile on the road...

Lembeke_Antwerpsheirbos

Ursel_fietsbaan

Into the trees

2012-02-07T13:36:00.000-08:00

Aalter_Kranepoel

Aalter_Crommekenstraat

Lembeke_Antwerpse heirweg

Ertvelde_Schuur

Hansbeke_Gevallen tronk

Hansbeke_Kapel bij kerkhof

From Hansbeke to Kaprijke with Love

2012-02-02T09:17:00.000-08:00

Hansbeke_Kerk bij nacht

Merendree_Brug bij de monding van het Vaardeken in de Brugse vaart

Eeklo_Maria

Kaprijke_Dode vos

Kaprijke_Plan uit 1929 van het stadhuis

HELD 6: Marcus Dauwe_Expertise Museumbeheer

2012-02-02T09:02:00.000-08:00

Marcus Dauwe

Wie is Marcus?

Marcus is van opleiding leerkracht lager onderwijs en oefende dit beroep 19 jaar lang uit in Zelzate. In 1993 kreeg hij de vraag van de net opgerichte vzw Jeneverhuis om eerst gids en nadien halftijds conservator van het Jenevermuseum op het Van Hoorebekeplein in Eeklo te worden. Met veel plezier nam hij deze opdracht aan en tot op heden gidst hij heel enthousiast groepen mensen doorheen het zeer boeiende verhaal van de Van Hoorebekes, de Eeklose jeneverdynastie. Daarnaast is hij ook nog vrijwillig conservator van het Bardelaeremuseum, een ambachtelijk streekmuseum in Lembeke, vrijwilliger bij het Culinair Genootschap Meetjesland en vrijwillig betrokken bij de werking van het Rode Kruis Opvangcentrum van Eeklo.

Vanwaar die erfgoedpassie?

Het begon allemaal met een heel stom toeval toen Marcus bij de oprichting van het Bardelaeremuseum een bezoek bracht aan “die verzamelaars van oude troep” in de bossen van Lembeke. Maar als snel kreeg hij de smaak te pakken en werd hij één van de meest gemotiveerde medewerkers binnen de werking van het museum, volledig gerund door vrijwilligers. Vandaag houdt hij zich vooral bezig met opzoekingswerk gelinkt aan de collectie en gidst hij mensen rond. Bij speciale gelegenheden zoals Erfgoeddag en Open Monumentendag werkt hij thematische activiteiten uit.

Wat is zijn voornaamste expertise?

Vooral technieken en oude ambachten zijn Marcus’ dada, hij is heel geïnteresseerd in hoe men vroeger met heel weinig gereedschap zoveel kon maken, terwijl men vandaag de dag bijna geen ambachtslui meer vindt en er zoveel materiaal voorhanden is. In het Bardelaeremuseum zijn 110 verschillende ambachten terug te vinden waarover Marcus heel wat boeiende anekdotes kan vertellen. Ook zijn eigen woning is hij al jarenlang zo historisch mogelijk aan het inrichten, bij voorkeur met materiaal uit de 17de eeuw, wat heel wat kennis en vakmanschap vergt.

Toekomstplannen?

Marcus hoopt dat het draagvlak dat nu bestaat voor erfgoed zo groot mag blijven, of zelfs nog groeit en dat er raakvlakken komen met kunst en artistieke initiatieven. Zo hoopt hij dat de duiventoren van Kaprijke ooit nog gerestaureerd wordt, want die takelt zienderogen af en dit zou een groot verlies betekenen voor de identiteit van Kaprijke. Ook de oude grafmonumenten die zich op het kerkhof van Kaprijke bevinden, zouden moeten beschermd worden, opdat ook deze voor altijd bewaard blijven.

tekst: Jolien Veroeye

HELD 5: Pieter De Reu_Expertise Heemkunde 2.0

2012-01-30T13:36:00.000-08:00

Pieter De Reu

Pieter groeit op in Waarschoot en houdt van Chiro. Aan de Universiteit Gent studeert hij geschiedenis. En in 2006 komen zijn twee passies samen: Pieter wordt gevraagd mee te werken aan een boek over 50 jaar Chiro in Waarschoot. Een leuke ervaring. Hij schrijft ook zijn thesis over Waarschoot: Arm Waarschoot, ontmanteling van een rurale samenleving. Als bestuurslid bij Heemkunde Waarschoot zet hij zich sinds 2008 vrijwillig in voor het erfgoed van de gemeente en sinds kort ook voor Historisch Lieveland. Hij gaat aan de slag bij het Rijksarchief in Beveren. Hij wil ook in de toekomst publiceren over lokale geschiedenis, graag in een breed verhaal. Want de geschiedenis van een dorp kan grote evoluties illustreren of duiden. Hij vindt ook dat heemkundig onderzoek wel wat meer aandacht verdient. En ooit wil hij de Meetjeslandse agrarische geschiedenis uitwerken. Waarschoot blijft een bron van inspiratie. De dagelijkse treinrit naar Gent leidt zijn blik naar de karakteristieke toren van voormalige textielfabriek SAW, een getuige van het Waarschootse industriële verleden.

tekst: Sylvia Matthys

from Hansbeke to Lovendegem with Love

2012-01-27T07:34:00.000-08:00

Hansbeke_station.

Merendree_Trezeke Meyers. Potlood op papier. Oude Landegemse appelsoort. De aanleg van de spoorlijn van Brussel naar de kust via Landegem in 1838 opende voor deze gemeente een waaier van mogelijkheden voor de plaatselijke handel. uit: Het Land van Nevele, aflevering 1, 2011, André Bollaert.

Merendree_Rene De Dapper met Romeinse munt. Losse vondst. Munt:Hadrianus: 134/5-138n. Chr. Gedrapeerd borstbeeld met onbekend hoofd naar rechts. HA()COSIII.Keerzijde:Felicitas naar links, caduceus, hoorn des overvloeds. )A(. Sertertius: 17,27 g. uit: Het Land van Nevele, aflevering 2, 1996, Wim De Clercq.

Merendree_dorpszicht.

Merendree_oude Kalevallei. Populierendreef.

Lovendegem_Bierstal. Voedertoren.

HELDEN 4:Antoon Steyaert & Gerard Vanvooren_Expertise Geschiedschrijving

2012-01-27T07:21:00.001-08:00

Antoon Steyaert (R)

Antoon startte zijn carrière in de wereld van de drukkerij. Hij schoolde zich al in de jaren 1960 om tot informaticadeskundige, en blijft vandaag gebeten door de bits en bytes. Sinds zijn jeugd is Antoon actief in het verenigingsleven. Bij het overlijden van zijn vader erft hij een doos met bidprentjes van zes familieleden van zijn overgrootvader. Nieuwsgierig ging hij op zoek naar hun verhaal. Zo leerde hij enkele heemkundigen kennen tijdens zijn archiefonderzoek. Met zijn computerkennis was hij een aanwinst voor de werkgroep die het boek ‘De geschiedenis van Sleidinge’ realiseerde. Hij werd de bezieler van een soortgelijke werkgroep in Lovendegem. Vorig jaar werd het boek ‘De geschiedenis van Lovendegem’ voorgesteld. Een realisatie om trots op te zijn. Vandaag is Antoon meer dan ooit een spilfiguur in het erfgoedbeleid van de gemeente Lovendegem. Hij ordende het archief en zet zich in voor de digitalisering van de meest gebruikte registers. Dankzij hem kun je oude foto’s van Lovendegem bewonderen op de Erfgoedbank Meetjesland. Digitaliseren blijft een passie. De werkgroep geschiedenis van Vinderhoute kan op hem rekenen, en hij werkt mee met Historisch Lieveland. Daarnaast is hij ook nog lid van het Zanggenootschap Meetjesland.Het erfgoed van Lovendegem draagt hij een warm hart toe, en in het bijzonder de plek waar hij opgroeide: een plek met hoeves en weilanden, zover je kon kijken.

Gerard Vanvooren (L)

Gerard is de trekker van de werkgroep “Geschiedenis van Vinderhoute”, waar ook Antoon Steyaert deel van uitmaakt, en ook actief binnen de erfgoedcluster LOWAZO (Lovendegem, Waarschoot en Zomergem), sinds kort met de naam “Historisch Lieveland” bezegeld. Hij zet zich met hart en ziel in voor het behoud van het waardevol cultureel erfgoed van Lovendegem en specifiek haar deelgemeente Vinderhoute.Gerard heeft ook al enkele publicaties over Vinderhoute op zijn naam staan: “J. B Moernaut, pastoor van Vinderhoute. Zijn leven, gevangenschap en overlijden”, Vinderhoute, mei 2005. “Sint-Bavo Vinderhoute. Kerk en parochie.” Vinderhoute, 2005 en “Om hen niet te vergeten. Het gerenoveerde kerkhof van Vinderhoute”, Lovendegem, 2007. Hij heeft bovendien de St.-Bavowandelroute mee ontworpen.

tekst Sylvia Matthys

from Hansbeke to Zomergem with Love

2012-01-13T13:20:00.001-08:00

Hansbeke_Dorp,Kerk, Op 19 oktober 1918 dynamiteerden de Duitsers de nog middeleeuwse toren. De toren werd in 1920-1922 opgetrokken volgens de plannen van V.Vaerwyck.

Hansbeke_Dorp,Kerk, potlood op papier. Het onderschrift: 'Goede Vaart en Wijk niet' verwijst naar de ex libris van de architect Vaerwyck.

Merendree_Gerolfsweg,Beeld H. Gerulfus.De heilige Gerulfus (Merendree 740 - ong. 750) wordt beschouwd als een van de oudste martelaren van Vlaanderen. Hij was de zoon van twee edelen uit Merendree, Lentgoldus en Ratguera.Volgens de overlevering trok hij naar de Sint-Pietersabdij te Gent om daar het vormsel te ontvangen van Eliseus, bisschop van Noyon-Doornik. Op de terugweg werd hij in het bos ter hoogte van de huidige Varendries in Drongen gedood door zijn vormselpeter, een verre verwant. Toen zijn bebloede paard naar huis terugkeerde ging zijn familie naar hem op zoek en vond hem dodelijk gekwetst onder een boom. Hij vergaf zijn moordenaar en wenste dat hij in een Drongens gesticht zou worden begraven.Zijn feestdag is op 21 september (25 september in Gent). Zijn grafkelder is nog te vinden in de Sint-Radegundiskerk te Merendree. Zijn stoffelijke resten zijn begraven in de Sint-Gerolfkerk te Drongen.De heilige wordt aangeroepen tegen de koorts.

Merendree_Durmen,Zicht van op Durmenbrug.De ooit zo levendige wijk Durmen met zijn vele cafés verdween met de verbreding van de vaart in 1981.

Zomergem_Durmstraat,Schuur

Zomergem_Dorp,Gemeentehuis.Gered plan van 1922 uit papierslag te Gent. Als je nog eens langs hier paseert moet je eens op de torentjes op het dak letten, die naar voorbeeld van Hansbeke-kerk zijn ontworpen.Architect Vaerwyck uit Gent is nl. voor deze 2 bouwwerken de architect, tevens als het belfort in Gent, dankzij een architectenwedstrijd die hij als jonge gast had gewonnen.

HELD3: Gaby De Zutter_Expertise Mondelinge Geschiedenis

2012-01-13T13:18:00.001-08:00

Gaby De Zutter

Zomergem kan al lang rekenen op de inzet van Gaby. Al vele jaren is hij feestleider van het feestcomité. De gemeente organiseert samen met dat feestcomité jaarlijks de bekende Vette Veemarkt. En al 12 jaar is Gaby de onbetwiste spilfiguur in dit gebeuren. In 2012 hebben we de 145ste editie van de Vette Veemarkt. “Een echte traditie die moet blijven”, zegt Gaby. Maar het wordt er niet makkelijker op: de vele strenge richtlijnen voor het samenbrengen van vee zorgen ervoor dat ieder jaar moeilijker wordt om boeren te vinden die met hun mooiste vee naar de markt willen of kunnen komen. “Hopelijk halen we 150ste editie. Al jaren is er een ruim randprogramma, met melkvee, schapen, paarden en een wedstrijd voor huisdieren. Maar zonder vet vee (slachtvee) is er geen echte Vette Veemarkt”. De hedendaagse regelgeving in verband met landbouw en veeteelt zijn moeilijk te verzoenen met het erfgoed dat de Vette Veemarkt ontegensprekelijk is. Gaby was al jaren betrokken bij de organisatie van de veemarkt, maar door het project van 2009-2011 waarbij de historiek van de veemarkt gebundeld werd in een boek en een DVD besefte hij de erfgoedwaarde van deze traditie. Hij was degene die toen heel wat Zomergemse boeren van diverse generaties ging interviewen en op zoek ging naar hun verhalen. “Ik leerde zo heel wat mensen beter kennen. Van hun verhalen over de Veemarkt van vroeger leerde ik bij. Veel details die ik niet wist. Ik kreeg een andere visie op het gebeuren: de Vette Veemarkt is niet alleen een volkskermis, het is een evenement met erfgoedwaarde, een traditie, en ik zet mij met nog veel meer vuur dan vroeger in voor het behoud ervan.”Gaby droomt van een perfecte veemarkt, met evenveel vet vee als vroeger (“of toch dubbel zoveel als nu”). Hij beseft dat hiervoor een mentaliteitswijziging nodig is, een soepelere samenwerking tussen erfgoed en landbouw, tussen traditie en regelgeving. Alleen zo heeft de Vette Veemarkt toekomst. Geniet van de volgende Vette Veemarkt op zondag(voormiddag) 25 maart 2012 in het centrum van Zomergem.

tekst Sylvia Matthys

from Hansbeke to Boekhoute with Love

2012-01-10T07:54:00.000-08:00

Hansbeke_Dorp 90-91,Twee aaneengebouwde boerenarbeidershuisjes, gebouwd eind achttiende eeuw, recent gerestaureerd.

Vinderhoute,Driekoningen.'Als Driekoningen is in het land, komt de vorst in 't vaderland.'

Oosteeklo_Dorp,Oorlogsmonument

Boekhoute_Kleine geul,Kreek, gespoeld in de zeventiende eeuw

Boekhoute_Scheurebroeksstraat,Dijk

Boekhoute_Scheurebroekstraat,Zicht vanop dijk

Boekhoute_Gezusterstraat,Grenspaal uit 1842

Boekhoute_Isabellakanaal,Man met baars.Het Isabellakanaal is een kort afwateringskanaal dat de Braakman verbindt met het Leopoldkanaal ten noorden van Boekhoute. Het werd in 1920 gegraven ten gevolge van een nieuw akkoord tussen België en Nederland. Het moest ertoe bijdragen de afwatering van de Belgische polders in het Braakmangebied te verbeteren.

Boekhoute_Haven,Foto uit 1911.De Braakman, de verbinding tussen de vissershaven en de zee verzandde compleet in 1952.

Hansbeke_Huis D'Haenens,M° Adrien bij Liesken. Tekening van Adrien de Gerlache en zijn boot 'Belgica'. Potlood op oud bruin inpakpapier met opschrift: 'M° D'Haenens Hansbeke', gevonden in de kast bij mijn grootmoeder, zus van Alice D'Hondt, de voormalige cafébazin van Huis D'Haenens, aldaar genoemd Liesken. Baron Adrien Victor Joseph de Gerlache de Gomery (Hasselt, 2 augustus 1866 – Brussel, 4 december 1934) was een Belgische ontdekkingsreiziger en officier in de Belgische Koninklijke Marine. Hij leidde de Belgische Antarctische Expeditie van 1897-1899. Zijn gezelschap was het eerste dat overwinterde in het Zuidpoolgebied. Op 28 februari 1898 raakte het schip gevangen in het ijs. Hoewel de negentienkoppige bemanning het uit alle macht weer vrij probeerde te krijgen bleef het vastzitten. Tenslotte realiseerden de bemanningsleden zich dat ze de winter op Antarctica zouden moeten doorbrengen. Enkele maanden later, op 17 mei, trad de totale duisternis in, wat zo bleef tot 23 juli. Hierna volgden nog zeven maanden waarin de bemanning vruchteloos probeerde het schip te bevrijden. Verschillende zeelieden werden gek, onder wie een Belgische zeeman die het schip verliet en naar eigen zeggen 'terugkeerde naar België'.

HELD 2: Michel Coene_Expertise Beeldmateriaal

2012-01-10T07:34:00.001-08:00

Michel Coene

Korte voorstelling van de geïnterviewde:

Michel Coene is voorzitter van vzw Vliet uit Assenede, dat is een organisatie die met zowel historisch als hedendaags beeldmateriaal aan de slag gaat. De vzw heeft bovendien ook zelf heel waardevolle collecties beeldmateriaal in haar bezit, zowel bewegend als stil beeldmateriaal. De vzw opereert in Groot-Assenede, maar ook buiten Assenede en het Meetjesland.Bijvoorbeeld van cineast Michel Proot digitaliseerde de vzw reeds heel wat speelfilms, waarvan sommige in de Meetjeslandse polders gedraaid werden rond de jaren 1950. Het filmarchief gaat terug tot 1935 en bevat zowel super 8 - normaal 8 - 9,5mm en 16mm-formaat. Daarnaast is ook hun deelcollectie glasnegatieven van wijlen Fotograaf Adolf Masure zeer waardevol, die stukken dateren van 1880 tot rond 1920 en bevat een 350-tal negatieven op glas die reeds grotendeels gedigitaliseerd en geoptimaliseerd zijn.

Michel, vanwaar uw betrokkenheid als erfgoedvrijwilliger?

Het filmen is bij Michel begonnen via familie-evenementen maar na verloop van tijd breidde deze interesse zich uit onder meer door in contact te komen met andere erfgoedgeïnteresseerde personen die hun collecties beeldmateriaal aan Michel toevertrouwden voor degelijke conservatie en digitalisering. Vooraleer mensen dit echter doen, is heel wat vertrouwen nodig en ook dit vergt heel wat inzet. Met het filmisch gedeelte van de collectie is Michel al 37 jaar bezig. Ook het artistiek aspect aan film kan Michel bekoren en samen met vzw Strandpaal realiseert vzw Vliet hedendaagsere artistieke producten die getoond worden op bijvoorbeeld Jazzenede binnen het artistieke kader AHA. In 2012 vindt al de 6de editie plaats in en rond het dorp van Assenede.

Wat zijn precies uw taken als erfgoedvrijwilliger?

Michel gaat dikwijls specifiek op zoek naar collecties, maar het uitwerken van projecten met die collecties gebeurt gezamenlijk met de andere leden van het bestuur. (Project)administratie behoort ook tot die taken.Het financiële en logistieke luik van de werking wordt in goede banen geleid door de schatbewaarder van de organisatie, Gaby D’hondt, voor technische ondersteuning kan Michel rekenen op zijn zoon. Daarnaast zijn er nog heel wat mensen waarop beroep kan gedaan worden, bijvoorbeeld Krispijn Hauttekeete, die een veelbelovend project rond WOI uitwerkt.

Eigen dromen of wensen voor een verder erfgoedengagement in de toekomst:

Michel droomt erop los. Als de vzw 5% kan realiseren van alle dromen die Michel en de andere leden hebben is dat al veel, maar je kan niet alles willen natuurlijk.Fotograaf Adolf Masure in de kijker zetten is één van de grootste dromen, gecombineerd met een sociologische schets van die tijd, niet alleen in Assenede, maar ook met een regionaal verlengstuk.Ook een project rond mythen en sagen uit Assenede staat nog op de agenda en krijgt hopelijk de kans om uitgewerkt te worden. Daarnaast zijn ook de verhalen binnen het kader van het project rond de Eerste Wereldoorlog bijzonder waardevol en de moeite waard om mee aan de slag te gaan. Ook het optekenen van getuigenissen uit de Tweede Wereldoorlog staat ingeschreven in de planning. Het project rond 75 jaar carnaval in Assenede is het eerstvolgende wapenfeit. Na inzage van de Asseneedse archieven kan hieraan verdergewerkt worden. Het grafisch uitwerken van een videohoes en het toevoegen van tekstmateriaal zijn de volgende stappen die zullen ondernomen worden in dit project dat in 2012 haar apotheose zal kennen.Maar net als bij de meeste andere erfgoedverenigingen stelt ook Michel zich vragen omtrent de toekomst van al dit waardevol materiaal. Het zal belangrijk zijn dat al het historisch materiaal op één locatie zal worden ondergebracht en naar behoren zal worden bewaard. Want ondanks de digitaliseringsinspanningen moeten ook de originele bestanden nog steeds bewaard blijven en hiervoor is expertise en aangepaste opslagruimte nodig. En bij voorkeur gecentraliseerd en niet opnieuw versnipperd, in openbaar bezit ten behoeve van de gemeenschap en niet in particuliere handen. Dit tracé zal deels afhankelijk zijn van hoe men hier politiek mee zal omgaan, laten we hopen op een goede afloop.

interview door Jolien Veroeye

from Hansbeke with Love

2011-12-22T04:23:00.000-08:00

Daar onze eerste held zich op nog geen 100 meter van het vertrekpunt, het station van Hansbeke bevindt, is hier geen fietstocht gewijd. Bij de volgende helden verschijnt niet enkel een portret in woord en beeld van de erfgoedzorgvrijwilliger (zie rubriek: Held) maar ook beelden en bedenkingen van de tocht per fiets door dorp en veld (zie rubriek:from ... to ... with love), die telkens van aan het station van Hansbeke zal vertrekken.

Studie van het vertrek

Postkaartenreeks 50A Stationsbuurt_ Hansbeke

2011-12-22T03:56:00.000-08:00

Hansbeke, een dorp op de spoorlijn 50A tussen Brugge en Gent. Als laatste bewoner van haar station heb ik de merkwaardigste gebouwen in beeld gebracht. Ze worden gesloopt voor de uitbreiding met een derde en een vierde spoor. Ontegensprekelijk zal het nooit meer hetzelfde zijn. Ik hoop u met deze beelden een blijvende herinnering aan te bieden van dit te verdwijnen stukje Hansbeke.
12 postkaarten aan 9€ te verkrijgen in de Krantenwinkel 't Pestelijntje en het station te Hansbeke

Het station Dorp 1gebouwd in 1923

Huis Merendreestraat 12gebouwd in 1930

Huis Kerkakkerstraat 10gebouwd in 1782

KLADPAPIER tussen Gent en Bruggemotivatietekst bij de postkaartenreeks
Op 12 augustus 1838 reed de eerste trein tussen Brugge en Gent. De mensenmeute had zich die dag als hagen langs de ijzeren weg geschaard, die hun dorp zonder ontzag doorkliefde, om zich vol ongeloof aan dit rijdende gevaarte te vergapen. Zo'n een mensenhaag van verbaasde boerekoppen gemengd met een schouwspel van stoom en staal moet op zijn minst schilderachtig zijn geweest. Fotogeniek avant la lettre. De allereerste trein tussen Gent en Brugge (het volledige traject situeerde zich tussen Mechelen en Oostende) zou net een jaar te vroeg zijn vertrokken om op de gevoelige plaat te kunnen staan. Op de foto hadden we misschien nonkel André uit Bellem wel herkend. Hij was met zijn fiets aan de hand tussen een menigte boeren uit het dorp getuige van deze historische gebeurtenis. Vervaagd door een vlaag van stoom die vanuit de cillinders van het rijdende tuig over hen was neergedaald had hun blikken vol ongeloof nog dwazer gemaakt. Het zou niet enkel een beeld van een groep mensen zijn die naar een trein kijkt. De historische waarde van de prent met de eerste locomotief tussen Gent en Brugge zou niet te onderschatten zijn. De groep van verbaasde boerekoppen zou als symbool staan voor de angst van de dorpeling tegenover de vooruitgang. Deze angst overvalt mij nu ook. Met de aanleg van twee nieuwe sporen zijn vele huizen gedoemd te verdwijnen. Toch was de angst van nonkel André in der tijd van heel andere aard. Het dorp dat voorheen slechts door zompige kronkelbaantjes met de buitenwereld was verbonden werd door de aanleg van een spoor uit haar isolement gehaald. Dat er weinig of geen rekening werd gehouden met het bestaande landschap en er zo een pijnelijke wonde van in tweeën gekliefde percelen, dreven en bossen spoorloos achterbleef werd enigszins gecompenseerd met de welvaart die het spoor met zich meebracht. Nonkel André zijn grote weide bestond nu wel uit twee kleinere delen, hij kon zijn koopwaren nu met de trein makkelijker naar de markt van Aalter of Gent brengen. In die tijd fungeerde het station wel als verbindingsplaats maar was het station als thuiskomst niet ondergeschikt. De stationsgebouwen uit die tijd waren meestal bewoond door de stationschef en zijn gezin. Zij vonden bouwkundig ook enigszins aansluiting met de landelijke architectuur van het dorp. De verfraaiing en het onderhoud stond rechtstreeks in verband met het bewoonde pand. Het bewonen is een duurzaam gegeven omdat de bewonder er een waarde aan schenkt. De recent opgetrokken stationsinfrastructuur hebben hun functie als woonst helemaal verloren. Ze zijn slechts onpersoonlijke ruimtes waar de functie van de verbindingsplaats primeert tegenover de functie als thuiskomst. Daarom, uit nostalgie voor het bestaande patrimonium dat zal worden afgebroken en er niets concreets in de plaats komt, tenzij een abstractie van beton, wil ik dit in beeld brengen nu deze gebouwen er nog zijn, en ik doe dit omdat indertijd nonkel André niet op de foto stond!

HELD 1: Patrick Tuytschaever_Expertise Digitalisering en inventarisering

2011-12-21T13:38:00.001-08:00

Daar onze eerste held zich op nog geen 100 meter van het vertrekpunt, het station van Hansbeke bevindt, is hier geen fietstocht gewijd. Bij de volgende helden verschijnt niet enkel een portret in woord en beeld van de erfgoedzorgvrijwilliger maar ook beelden en bedenkingen van de tocht per fiets door dorp en veld, die telkens van aan het station van Hansbeke zal vertrekken.

Patrick Tuytschaever

Korte voorstelling van de geïnterviewde:

Patrick is één van de jongste heemkundigen uit de regio Meetjesland, 45 jaar, afkomstig uit Nevele, woonachtig in Nazareth, maar toch nog zeer actief in zijn thuisdorp.Als secretaris is hij al enkele jaren zeer actief in Heemkundige Kring het Land van Nevele en daardoor al enkele jaren het op één na jongste bestuurslid.

Patrick, Vanwaar uw betrokkenheid als erfgoedvrijwilliger?

Ondertussen ben ik al zo’n 8 à 9 jaar betrokken bij de Heemkundige Kring, eerst als gewoon bestuurslid, sinds een 4tal jaar bekleed ik de functie van secretaris. In januari 2007 ben ik dan secretaris geworden.Mijn passie voor heemkunde en erfgoed is begonnen vanuit een interesse voor familiekunde, genealogie. Vanuit een onderzoek naar mijn persoonlijke familiestamboom ben ik betrokken geraakt bij de werking van de Heemkundige Kring. Door het feit dat mijn voorouders sinds ca. 1550 tot op heden steeds in Nevele hebben gewoond en d.w.z. dat in elk register van de gemeente Nevele een familielid van mij vermeld staat. Zo is bij mij de microbe ontstaan en ik ben gewoon algemeen gefascineerd door oude boeken, documenten, afbeeldingen/foto's en de conservering en de ontsluiting ervan.Vooral documentair erfgoed is mijn dada, foto’s, oude boeken, archiefstukken. Ook de betrokken namen bij die documenten. Daarnaast kunnen zeker ook oude kranten mijn aandacht trekken, zo volg ik digitaliseringsprojecten zoals die van Het Getrouwe Maldegem met veel aandacht op.Omdat mijn voorouders ook veelvuldig voorkwamen in heemkundige artikels gepubliceerd door de Heemkring Land van Nevele werd mijn interesse voor de werking van de Heemkring gewekt. Ik maakte tijdens mijn onderzoek een index op van de gepubliceerde artikels en zo is de wederzijdse interesse ontstaan en ben ik op vraag van André Bollaert, de huidige voorzitter, in het bestuur terechtgekomen.

Wat zijn precies uw taken als erfgoedvrijwilliger?

Logistieke en technische ondersteuning van de werking van de bibliotheek behoren tot mijn voornaamste taken. Bij de opbouw van de tentoonstellingen verzorg ik de logistiek en technische bijstand.Ook computergerelateerde zaken trek ik mij aan: het installeren van computerprogramma’s, de aankoop van onderdelen, het onderhoud van bibliotheekprograma Biblius (meer dan 1700 boeken, i.s.m. Jan Luyssaert).Het opzoeken van overnames van kantoorinrichtingen voor de inrichting van de bibliotheek.En tot slot, maar steeds belangrijker wordend: het digitaliseren, inventariseren (André Stevens is hier ook grote hulp voor) en registreren van documentair en beeldmateriaal in registratieprogramma’s zoals MOVE (AdliB) en de Erfgoedbank Meetjesland.

Eigen dromen of wensen voor een verder erfgoedengagement in de toekomst:

Tot mijn voornaamste erfgoeddoelen behoort het vervolledigen van mijn eigen stamboom.Daarnaast, in navolging van de stadsarchivaris van Eeklo, Freddy Pille, zou ik graag aan de hand van archiefstukken de opeenvolgende eigenaars en bewoners van eigendommen in Nevele oplijsten.Uiteraard blijf ik ook met enthousiasme meewerken aan nationale en internationale initiatieven inzake digitalisering opdat het raadplegen van bronnen alsmaar eenvoudiger wordt.De werking van de heemkring verder bestendigen. De toekomst vrijwaren, op mijn beurt zou ik graag nog jongere mensen uit onze regio warm maken voor familiekunde, heemkunde en erfgoed. Want ik weet wat een goede introductie kan betekenen binnen de wereld van heemkunde en erfgoed: ikzelf heb bijvoorbeeld steeds kunnen rekenen op het advies en de expertise van ervaren mensen zoals: Jan Luyssaert, André Bollaert, wijlen Daniël D'Hooge, Roger Tuytschaever, Luc Bracke en Freddy Pille.

interview door Jolien Veroeye

Documentatiecentrum Heemkundige kring Het Land van Nevele

Hansbeke, 20 december 2011